Weet wie je in huis haalt
De beste manier om fraude aan te pakken, is zorgen dat het de drempel van jouw instelling niet passeert. Een gedegen Pre-Employment Screening (PES) is in de zorgsector geen overbodige luxe, maar een bittere noodzaak. Voordat een nieuwe medewerker, medisch specialist of zzp'er toegang krijgt tot jouw medicatiedepots of aan het bed van je patiënten staat, moeten een aantal zaken glashelder zijn:
- Een VOG kan nagemaakt zijn. Het is cruciaal om de authenticiteit te verifiëren en de actuele status in het BIG-register te toetsen, waarbij we proactief zoeken naar (voorwaardelijke) schorsingen of tuchtrechtelijke maatregelen.
- De handel in valse zorgdiploma's neemt helaas toe. Neem geen genoegen met een PDF-bestand, maar verifieer direct bij onderwijsinstellingen en officiële registers of een kandidaat de opleiding daadwerkelijk en met succes heeft afgerond.
- Diepgaande referentiechecks bij voormalige werkgevers en gerichte integriteitsinterviews leggen vaak het ware arbeidsverleden en het morele kompas van je toekomstige medewerker bloot.
Zes vormen van zorgfraude die wij in de praktijk zien
Ondanks scherpe controles aan de poort, kan het intern toch misgaan. Zorgfraude is vaak geraffineerd weggewerkt in de administratie en lastig te bewijzen zonder de kritieke, dagelijkse zorgprocessen te verstoren. Dit zijn de meest risicovolle scenario's die rechercheurs in de praktijk tegenkomen:
1. Diefstal van medicijnen en opiaten
Onverklaarbare voorraadverschillen in het medicatiedepot van een apotheek of de medicijnkarren binnen jouw verpleeghuis zijn een red flag. Vaak gaat het om de ontvreemding van zware pijnstillers en opiaten, zoals morfine of fentanyl. De motieven lopen uiteen van eigen gebruik en verslaving tot lucratieve doorverkoop in het illegale circuit.
2. Vervalste diploma's
Wanneer medewerkers of zzp'ers zware medische handelingen verrichten met nagemaakte VIG- of Verpleegkunde-diploma’s, of sjoemelen met hun BIG-registratie, levert dit levensgevaarlijke situaties op. Naast het risico voor de patiënt, stelt het jouw organisatie bloot aan een enorme juridische aansprakelijkheid.
3. Patiëntdossierfraude en urenfraude
Zeker binnen de intramurale zorg is administratieve manipulatie een hardnekkig probleem. In de urenregistratie lijkt er sprake te zijn van een volledige bezetting, maar in werkelijkheid draait één zwaarbelaste flexmedewerker de hele dienst op een gesloten afdeling. Patiëntendossiers worden achteraf administratief sluitend gemaakt om de schijn van kwaliteit op te houden voor de inspectie.
4. Misbruik van Persoonsgebonden Budget (PGB)
Via PGB's zien we regelmatig geraffineerd misbruik van zorggelden. Onbetrouwbare zorgverleners – soms zelfs in samenspanning met familieleden – romen budgetten af voor persoonlijk gewin. Jouw kwetsbare bewoner of cliënt krijgt hierdoor simpelweg niet de zorg die nodig is.
5. Het stapelen van shifts
Een groeiend probleem is het massaal overtreden van de Arbeidstijdenwet. Flexwerkers knopen via verschillende bemiddelingsbureaus fulltime diensten bij meerdere ziekenhuizen of verpleeghuizen strak aan elkaar vast. Het resultaat? Extreme oververmoeidheid en een onverantwoord hoge kans op fatale medische missers binnen jouw muren.
6. Verzuimfraude
Verzuimfraude is kostbaar en frustrerend. Denk aan een verpleegkundige die zich langdurig ziek meldt wegens zware burn-out klachten, maar tijdens deze doorbetaalde periode via een omweg gewoon op volle kracht blijkt te werken in een ander ziekenhuis. Dit gaat direct ten koste van jouw team en kwaliteit van zorg.
Van vermoeden naar sluitend onafhankelijk bewijs
Wanneer je het vermoeden hebt dat een van deze scenario's zich afspeelt binnen jouw organisatie, is voorzichtigheid geboden. Bij interne onderzoeken is maximale zorgvuldigheid vereist om reputatieschade in de media te voorkomen en de verhoudingen op de werkvloer niet onnodig op scherp te zetten.
Een feitenonderzoek verloopt altijd zorgvuldig en integer, binnen de kaders van de wet. De uitkomst is een objectief, gewaarmerkt rapport dat direct dient als waterdicht juridisch fundament voor jouw vervolgstappen, zoals arbeidsrechtelijke sancties of een melding bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).
Bescherm je zorgorganisatie
Integriteitsschendingen lossen zich nooit vanzelf op. Ze kosten elke dag geld en ondermijnen je zorgcapaciteit. Loop je tegen onregelmatigheden aan binnen jouw ziekenhuis, verpleeghuis of apotheek? Grijp tijdig in met onafhankelijk feitenonderzoek en laat je vermoedens in alle vertrouwelijkheid toetsen door experts.
